Neyzen Tevfik - Doç. Dr. Haluk Berkmen

Neyzen Tevfik - Doç. Dr. Haluk Berkmen


Neyzen Tevfik


Doç. Dr. Haluk Berkmen

Asıl adı Tevfik Kolaylı olan Neyzen Tevfik (1879 – 1953) Bodrum’da doğdu. On dört yaşında ney dersleri almaya başladı ve on dokuz yaşında eğitim için İstanbul’a gönderildi. Zamanının çoğunu Yenikapı ve Galata Mevlevihanelerinde geçiren Neyzen Tevfik, zamanının önemli bestekârlarıyla tanışıp kendini hem ruhsal yönden hem de sanat yönünden geliştirdi. 1902 yılında Bektaşi dervişi olduktan sonra hiciv dolu şiirler söylemeye başladı. Hiç sözünü sakınmayan bu bilge ve taşkın kişi hiciv etmeyi çok severdi. Kendi egosunu tümüyle silmiş olan Neyzen Tevfik, döneminin kendini beğenmiş, egoları şişkin kişilerle alay eden, haksızlığa ve yolsuzluğa karşı çıkan şiirler yazmıştır. İşte size onun şiirlerinden birkaç örnek:


Evvel adam sanır idim isminden
Sonra tanıdım dostundan hasmından
Bir de meymenetsiz maymun resminden
Bir Nur görünmeyen tipe sı.ayım.

Zahit ayağıma dolaşma…(Zahit: şeriata aşırı düşkün kişi)
Pençemiz uymaz nala zahit.
Akıncı derviş ile dalaşma
Kurt benzemez kelb kula zahit…..(kelb: köpek)

Sarraf inci diler, köpek yal…..(yal: Boy bos, endam, görüntü)
Nerede irfan, nerede hal?
Âlimin müftün vallah cahal…..(âlimin: âlimler, cahal: cahil)
Konmadın bir has güle zahit…..(has: özel, hususi)

Aşk vücûd, Şeriat yelektir.
Bizim avladığımız semektir…..(semek: balık)
Yapışıp gitmişsin demektir,
Semek sırtında pula zahit.

Zahit biz ehl-i meyhaneyiz
Elde Zülfikar merdaneyiz……(Zülfikâr: Hz. Ali tarafından kullanılmış kılıç)
Çün ikimizde pervaneyiz…….(pervane: gece kelebeği)
Ben ateşe sen küle zahit.

Bir Mevlevi ve Bektaşi dervişi olan Neyzen Tevfik’in şu iki dörtlüğü insana olan aşkından değil, Tanrı’ya ve maneviyata olan bağlılığından ve aşkından söz ediyor:

Kapılmışım aşk oduna bir kere…....(od: ateş)
Katlanırım her bir cefâya, cevre…..(cefa: eziyet, cevr: haksızlık)
Uğraya uğraya devirden devre
Bütün kâinatı aşarak geldim.

Yapmak, yıkmak bu gamlı ömrü,
Ben gönlümü sana verdim götürü.
Sana meftûn olduğumdan ötürü………(meftûn: tutkun, vurgun)
Sarhoş oldum Neyzen, coşarak geldim.












Güncelleme Tarihi: 29 Nisan 2018, 07:54
YORUM EKLE