Güzel Konuşma Alıştırmaları: Çene, Dil ve Dudak Alıştırmaları

Güzel Konuşma Alıştırmaları: Çene, Dil ve Dudak Alıştırmaları

Güzel Konuşma Alıştırmaları: Çene, Dil ve Dudak Alıştırmaları


Güzel Konuşma Alıştırmaları: Çene, Dil ve Dudak Alıştırmaları


 Güzel Konuşma Alıştırmaları: Çene, Dil ve Dudak Alıştırmaları


Diksiyon eğitimi dili yanlışsız ve güzel kullanmayı amaçlar. Kelimelerin ve cümlelerin doğru yerlerde ve yalın bir şekilde kullanılması gerektiğini öğretir. Heyecanlanma gibi durumlarda seslerin farklı bir şekilde çıkmasını önlemek amacıyla doğru nefes alma taktiği geliştirilir. Bütün bunların yanı sıra duygu ve düşünceleri etkili ve kolay bir şekilde karşı tarafa tam duyguyla anlatılma amaçlanır. Ne kadar konuşmayla alakalı olsa da diksiyon kurslarında dinlemenin önemi üzerinde de durulur.

Çene


Güzel konuşmada çenenin rolü çok önemlidir. Tüm dillerdeki tüm harfler çenenin kullanımıyla seslendirilirler. Konuşma esnasında çene hızla birbirinden farklı hareketleri ardı ardına gerçekleştirmek zorundadır. Çene açılır, kapanır, daralır, genişler. Alt çene ileri ve geri hareket eder. Ağzımızın üst bölgesinde bulunan dişlerin bağlı olduğu kemik yapısı sabittir. Dolaysıyla tüm bu hareketler alt çeneyi yöneten kaslar tarafından gerçekleştirilirler.

Dikkat edelim:

“ııı” sesini çıkardığımızda çene geriye doğru çıkmaya zorlanır.

“aaa” sesini çıkardığımızda hizasından aşağıya doğru açılır.

“Üüü” sesini çıkardığımızda ileriye doğru geçmeye zorlanır.

“ne” dediğinizde daralıp birden açılır.

“Sen” dediğimizde önce kapanır, sonra açılır ve sonra yine kapanır.

Tüm bu son derece karmaşık ama gerçekten karmaşık hareketleri inanılmaz bir hızla gerçekleştirir.

Çenemizin kullanımında sorunlarla karşılaşabiliriz. Çene kasları geliştirilmemiş ve kondisyonsuz olduğunda değişik hareketleri düzenli olarak ve sorunsuz şekilde yapamayız.

Bu durumda bazı çene hareketleri kaybolur ve bu kayboluş seste de kayıp oluşturur.

Diğer önemli sorun “çene darlığı”dır. Türkiye toplumunda yaygın bir çene darlığı olduğu söylenmektedir. Dar çene açık ve yuvarlak sesleri bozuk seslendirir.

Örneğin “aa”, “ıı” gibi anlaşılabilir. “Ooo”, “uuu” gibi anlaşılabilir. Eğer çenemizi yeterince sağlıklı kullanamıyorsak tüm seslerin çıkarılmasında sorunlar yaşayabiliriz.

Alıştırma çene çalışması


Aşağıdaki alıştırmalarla çene açıklığını sağlama ve çenemizin her hareketi rahatlıkla yapmasını temin etme amaçlanmıştır. Tüm egzersizleri aşırı abartı ile gerçekleştirmelisiniz.

a) Elinizi alt çenenize dayayarak “çak çak” diye bağırın. Aşağıya itilen çenenizin yukarıya itilmesini sağlayın. Böylece çenenizi aşağıya iten kaslarınızın güçlenmesini sağlayın.

b) İki elinizin içiyle yanak kemiklerinize masaj yapın. Avuçlarınızı alt çenenize doğru çekip çenenizi açın.

c) Yumruk yapılmış iki ellerinizle çenenizin altından bastırın. Alt çenenizi açın, başınızı geri itin ve alt çenenizi kapatın. Tekrar çenenizi açın ve başınızı daha geriye itin. Tekrar yapın.

d) Çenenizi hızla iyice açıp kapatın. Hızlanın.

e) Çenenizi hızla ileri, geri hareket ettirin.

f) Çenenizi dairesel hareketlerle hızla döndürün

Dudak çalışmaları


Dudak 

Dudakların kullanılmaması durumunda bazı seslerin çıkarılması kesinlikle mümkün değildir. Dudak tembelliği olan kişiler özellikle dudakların kullanımıyla seslendirilen seslerde sorun yaşarlar.

Türkçede ağırlıklı olarak dudağın kullanımına dayandırılan sesler şunlardır: “b, f, m, o, ö, p, u, ü, v,” Bu seslerde bulanıklık veya anlaşılma güçlü oluşturan bir konuşma biçimine sahipseniz bunun mutlaka dudak tembelliğinden kaynaklandığını düşünebilirsiniz. Bununla birlikte dudaklar diğer seslerde de belli pozisyonlar alırlar. Bu yönüyle örneğin “ı, i,” gibi sesleri çıkarırken dudağın katkısı dikkate alınmalıdır. Bu sesler dudak olmaksızın da seslendirilebilirler ama istenen kalitede seslendirilmeleri mümkün olmaz. Dudak egzersizleriyle dudak kaslarımızın istenen her hareketi dudaklarımıza rahatlıkla yaptırmasını sağlamamız gerekiyor.

Alıştırma dudak çalışması


a) Nefesinizi ağzınızdan kuvvetle verirken “poffff” deyin. Hava dudaklarınızı basınçla itsin. Basıncın dudak kaslarınızı şiddetli zorlaması sağlayın.

b) Sıkı sıkı kapalı ve dişlerinize yakın -çeneniz kapalıya yakın- tuttuğunuz dudaklarınızdan üflediğiniz havanın dudaklarınızı kuvvetle üfürerek çıkmasını sağlayın.

c) Dudaklarınızı kapatıp ileri uzatın ve dairesel hareketlerle hızla döndürün. Aşağı yukarı, sağa sola hareket ettirin.

d) Çenenizi kapatın ve hızla “mı, mu, mı, mu” deyin. Ardından aynı şekilde şu sesleri tekrar edin: “fe, ve”, “pe, be”, “u, ü”, “o, ö”.Abartı yapmanız ve dudak kaslarınızı yoruncaya kadar çalışmayı sürdürmeniz önemlidir.

e) Bir kalemi yatay olarak dudaklarınızda tutup “Benim memleketim. Bir ben vardır bende benden içeri” deyin. Dudaklarınız iyice yorulduğunda dudaklarınızı gevşetin ve kapalı tutarak havayı dışarı itin. Hava püfürdeyerek, dudaklarınızı titreştirerek dışarı çıksın.

Güzel Konuşma Alıştırmaları: Çene, Dil ve Dudak Alıştırmaları
Güncelleme Tarihi: 24 Mart 2018, 10:00
YORUM EKLE