Noktalı virgül nedir, noktalı virgül nerelerde kullanılır, noktalı virgül nerede kullanılır,

Noktalı virgül nedir, noktalı virgül nerelerde kullanılır, noktalı virgül nerede kullanılır,

noktalı virgül nedir, noktalı virgül nerelerde kullanılır, noktalı virgül nerede kullanılır, noktalı virgülün kullanıldığı yerler tdk, noktalı virgül özellikler

Noktalı virgül nedir, noktalı virgül nerelerde kullanılır, noktalı virgül nerede kullanılır,


Noktalama İşaretleri: Noktalı virgül nedir? Noktalı virgülün kullanıldığı yerler ve örnekler

NOKTALAMA İŞARETLERİ KOLAY ERİŞİM ÇİZELGESİ

Nokta (.)
Virgül (,)
İki Nokta (:)
Noktalı Virgül(;)
Üç Nokta (…)
Soru İşareti (?)
Ünlem İşareti (!)
Tırnak İşareti (” “)

Tek Tırnak İşareti
Kesme İşareti (‘)
Yay Ayraç (( ))

Köşeli Ayraç ([ ])
Kısa Çizgi (-)
Uzun Çizgi (–)
Eğik Çizgi (/)
Denden İşareti (")

Noktalama İşaretleri: Noktalı virgül nedir? Noktalı virgülün kullanıldığı yerler ve örnekler


Noktalı Virgül ( ; )

1. Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur: Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul, Aslan, Orhan; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül, Yonca adları verilir.

Türkiye, İngiltere, Azerbaycan; Ankara, Londra, Bakü.

2. Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayır­mak için konur: Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum.

At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır. (Atasözü)

3. İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir:

Yeni usul şiirimiz; zevksiz, köksüz, acemice görünüyordu. (Yahya Kemal Beyatlı)

Aralarında şekil ve anlamca ilişki bulunan, birbirine bağlaçsız bağlanan ve aralarındaki duraklama kısa olan cümlelerin arasına konur:

  • At ölür, meydan kalır; yiğit ölür şan kalır. (Bu cümlelerin arasına nokta konabilirdi, ama duraklama kısa olduğu için noktalı virgül konmuş.)
  • Gitmemiz gerekiyor; bekleyenler var. (çünkü)
  • Okumuş bir kadın değil, ama anlayışlı; çok genç değil, ama güzel... (bununla birlikte)
  • Karşısında, bir şezlonga uzanmış esmer, güzel bir kız, siyah maroken kaplı bir kitap okuyor; pencereden, çiçek, kır kokuları; deniz, dalga fısıltıları getiren tatlı bir nisan rüzgârı giriyordu. (Bahar ve Kelebekler; Ömer Seyfettin) (bu esnada; ve)

İki cümleyi birbirine bağlayan "ama, fakat, lâkin, yalnız, ancak, ne var ki, ne yazık ki, çünkü, yoksa, bundan dolayı, binaenaleyh, sonuç olarak, bununla birlikte, bununla birlikte" gibi bağlaçlardan önce konur:

  • Halis bir şiir fena okunabilir; lâkin sahte bir şiir iyi okunamaz.  (YKB)
  • Olanları anladım; ama iş işten geçmişti.
  • Çok söylüyorum, fakat söz dinlemiyor.
  • Bir aralık evden savuşmak da aklına geldi; ama, faydasız buldu.
  • İnsan yalanı bilmeyerek okur; ama, yalan olduğunu bildikten sonra gene okumak ister mi?

*Sıralı cümleler arasına giren bu bağlaçlardan önce nokta, virgül ya da noktalı virgül koyup koymamak yazara göre değişebilen bir üslûp meselesidir. 

Virgüllerle ayrılmış tür veya takımları, farkı bölümleri ve örnekleri birbirinden ayırmada kullanılır:

  • Murat, Yavuz ve Kâzım bir grup; Ahmet, Metin ve Mehmet de bir grup olsunlar.
  • Erkek çocuklarına Doğan, Tuğrul, Aslan; kız çocuklarına ise İnci, Çiçek, Gönül adlarını verirler.

Virgülle ayrılmış örnekleri farklı örneklerden ayırmak için kullanılır:

  • kavun, karpuz, kelek; lâhana, pırasa, ıspanak; bisküvi, kraker, çikolata... 

Öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için bu sıralı cümleler konur.

  • Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum.
  • Sabahtan beri bekliyorum; ne gelen var ne giden.
  • İster inan, ister inanma; aynen dediğim gibi oldu.
  • İş işten geçti; artık gelsen de olur, gelmesen de...

İçerisinde birden fazla virgül kullanılmış cümlelerde öznenin kendinden hemen sonra gelen öğelere karışmamasını sağlamak için kullanılır:

  • Faruk; Kenan, Hulusi ve Mustafa ile yaşıt sayılır.

Virgül nedir? Virgülün kullanıldığı yerler ve örnekler

1. Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur:


Fırtınadan, soğuktan, karanlıktan ve biraz da korkudan sonra bu sıcak, aydınlık ve sevimli odanın havasında erir gibi oldum.

(Halide Edip Adıvar, Kalp Ağrısı)

Sessiz dereler, solgun ağaçlar, sarı güller

Dillenmiş ağızlarda tutuk dilli gönüller

(Faruk Nafiz Çamlıbel)

2. Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur: 


Bir varmış, bir yokmuş.

Umduk, bekledik, düşündük.

(Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

Fakat yol otomobillere yasak olduğundan o da herkes gibi tramvaya biner, kimse kendisine dikkat etmez.

(Falih Rıfkı Atay, Denizaşırı)

3. Cümlede özel olarak vurgulanması gereken ögelerden sonra konur:


Binaenaleyh, biz her vasıtadan, yalnız ve ancak, bir noktainazardan istifade ederiz.

(Mustafa Kemal Atatürk)

4. Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan ögeleri belirtmek için konur:


Saniye Hanımefendi, merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz, hasretlisini karşılamaya atılan bir genç kadın gibi, koltuğundan fırlamış ve ona kapıyı kendi eliyle açmaya gelmişti.

(Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Panorama)

5. Cümle içinde ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için konur:


Örnek olsun diye, örnek istemez ya, söylüyorum.

Şimdi, efendiler, müsaade buyurursanız, size bir sual sorayım.

(Mustafa Kemal Atatürk)

6. Anlama güç kazandırmak için tekrarlanan kelimeler arasına konur:


Akşam, yine akşam, yine akşam,

Göllerde bu dem bir kamış olsam!

(Ahmet Haşim)

Kopar sonbahar tellerinden

Derinden, derinden, derinden

Biten yazla başlar keder musikisi

(Yahya Kemal Beyatlı)

Ancak, ikilemelerde kelimeler arasına virgül konmaz: akşam akşam, yavaş yavaş, bata çıka, koşa koşa.

7. Tırnak içinde olmayan aktarma cümlelerden sonra konur: 


Datça'ya yarın gideceğim, dedi.

– Bugünlük bu kadar her gün üç mermi, diye düşündü.

(Tarık Buğra, Küçük Ağa)

8. Konuşma çizgisinden önce konur:


Hatta bahçede gezen hanımefendi bile işin farkına varıp,

– Nen var senin çocuğum, diye sormak zorunda kaldı.

(Haldun Taner, Hikâyeler)

9. Kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren hayır, yok, yoo, evet, peki, pekâlâ, tamam, olur, hayhay, baş üstüne, öyle, haydi, elbette gibi kelimelerden sonra konur:


Peki, gideriz. Olur, ben de size katılırım. Hayhay, memnun oluruz. Haydi, geç kalıyoruz.

Evet, kırk seneden beri Türkçe merhale merhale Türkleşiyor.

(Yahya Kemal Beyatlı)

— Yoo, güvercinlerime dokunmayınız, dedi.

(Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

10. Bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelime veya kelime gruplarıyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek için kullanılır:


Bu, tek gözlü, genç fakat ihtiyar görünen bir adamcağızdır.

(Halit Ziya Uşaklıgil, İzmir Hikâyeleri)

Bu gece, eğlenceleri içlerine sinmedi.

(Reşat Nuri Güntekin, Bir Kadın Düşmanı).

11. Hitap için kullanılan kelimelerden sonra konur:


Efendiler, bilirsiniz ki, hayat demek, mücadele, müsademe demektir.

(Mustafa Kemal Atatürk)

Sayın Başkan,

Sevgili kardeşim,

Değerli arkadaşım,

12. Yazışmalarda, başvurulan makamın adından sonra konur:


Türk Dil Kurumu Başkanlığına,

13. Yazışmalarda, yer adlarını tarihlerden ayırmak için konur:


Kuşadası, 7 Şubat (Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu)

14. Sayıların yazılışında, kesirleri ayırmak için konur: 


38,6 (otuz sekiz tam, onda altı), 25,33 (yirmi beş tam, yüzde otuz üç), 0,45 (sıfır tam, yüzde kırk beş) (bk. Sayıların yazılışı 5).

15. Bibliyografik künyelerde yazar, eser, basım evi vb. maddelerden sonra konur:


Falih Rıfkı Atay, Tuna Kıyıları, Remzi Kitap Evi, İstanbul 1938.

Yazarın soyadı önce yazılmışsa soyadından sonra da virgül konur:

Ergin, Muharrem, Dede Korkut Kitabı, Ankara 1958.

UYARI: Metin içinde ve-veya-yahut bağlaçlarından önce de, sonra da virgül konmaz:

Nihat sabaha kadar uyuyamadı ve şafak sökerken Faik'e bol teşekkürlerle dolu bir kâğıt bırakarak iki gün evvelki cephe dönüşü kıyafeti ile sokağa fırladı. (Peyami Safa, Mahşer)


Virgülün kullanıldığı yerlere ek örnekler


*Birbiri ardına sıralanan sözcük, sözcük öbekleri arasında kullanılır.

-Bize saygıdan, sevgiden, hoşgörüden, merhametten, vicdandan ve insaftan bahsetmeni isteriz.

*İki kelime arasındaki muhtemel karışıklığı önlemek için kullanılır.

-Oku baban gibi, eşek olma!

*Paragraflarda kısa cümleleri, cümlelerde sözcük öbeklerini ayırmak için kullanılır.

-Bize doğruyu söyleyince, ona itimat ettik.

*Yazışmalarda mekan isimlerini, muhit isimlerini tarihten ayırmak için kullanılır.

-Beşiktaş, 1995. İstanbul, 2017.

*Konuşma metinlerinde, mektuplarda, hitaplarda, hitabelerden sonra kullanılır.

-Kıymetli büyüklerim, hoş geldiniz.

*Künyelerde yazar, eser, tarih, basımevi ve yeri ayrımında kullanılır.

-Necip Fazıl Kısakürek, Reis Bey, Büyük Doğu Yayınları

*Tırnak işaretinin kullanılmadığı yerlerde, alıntı yapılan cümleden sonra kullanılır.

-Beğenmedim, dedi ve gitti.

*Tekrarlanan kelimelerden sonra kullanılır.

-İkindi, yine ikindi…

*Cümle içinde vurgu yapmak için kullanılır.

-Bundan böyle, bu şekilde olacak.

*Uzun cümlelerde özneden sonra konar.

-Uzun saçlı adam, uzaktan bize doğru yaklaşarak adres sordu.

*Anlam pekiştirmesinin olması gerektiği yerlerde kullanılır.

-Evet, bu işte bitti.

*Bir düşünceyi kabul ya da ret ifadesinden sonra kullanılır.

-Hayır, bu iş böyle olmaz.

İkilemeler arasına virgül konmaz. Virgülün gereksiz kullanımı imla hatasıdır. Bu nedenle özellikle ikilemelere dikkat etmek gerekir.


Virgül nerelerde kullanılmaz?


Unutmayınız.

Virgül;

1- Cümle sonlarında kullanılmaz.

2- Soru cümlelerinin sonlarında kullanılmaz.

3- Önemli yerleri belirtmek için kullanılmaz.

4- Cümle başında kullanılmaz.

5- İkilemeler arasına virgül konmaz.

noktalı virgül nedir, noktalı virgül nerelerde kullanılır, noktalı virgül nerede kullanılır, noktalı virgülün kullanıldığı yerler tdk, noktalı virgül özellikleri, bağlaçlardan önce noktalı virgül kullanılır mı, noktalı virgül vikipedi, noktalı virgül püf noktaları,

Güncelleme Tarihi: 07 Ağustos 2018, 13:24
YORUM EKLE