Topluluk Sayı Sıfatları Nelerdir? Özellikleri, Örnekleri

Topluluk Sayı Sıfatları Nelerdir? Özellikleri, Örnekleri

Topluluk Sayı Sıfatları Nelerdir? Özellikleri, Örnekleri

Topluluk Sayı Sıfatları Nelerdir? Özellikleri, Örnekleri

Topluluk sayı sıfatları, adın gösterdiği varlık ve nesneler arasında bir yakınlık, birliktelik ve topluluk bulunduğunu gösteren sıfatlardır.

Bu sıfatlar asıl sayılara +(I)z / +(U)z ekinin getirilmesiyle kurulur ve o sayıya bir “topluluk” anlatımı kazandırır:

Örnekler:

  • ikiz anlam,
  • ikiz kenar,
  • ikiz kenarlı üçgen,
  • ikiz kenar yamuk,
  • üçüz üçüz kedi yavruları,
  • dördüz bebekler,
  • dördüz yumurcaklar,
  • beşiz çocuklar gibi.

Bu sıfatlar aslında doğum ve akrabalıkla ilgili oldukları veya ortak niteliği belirttikleri için ikiden başlayıp en çok yediye kadar uzanan bir sınırlılık gösterirler.

Yukarıda verilen örneklerde görüldüğü üzere doğum ve akrabalıkla ilgili olanlarda tanılamanın ad öğesi +lAr çokluk eki de alabilir.

Ayrıca, topluluk sayı sıfatlarının çokluk ekiyle genişletilerek yalnız başlarına ad olarak kullanılanları daha yaygındır: ikiz, üçüz, dördüz, beşiz gibi.

Topluluk sayı sıfatları bir +lI +lU sıfat yapma ekiyle genişletilerek de kullanılır:

  • ikizli çağla,
  • ikizli badem,
  • üçüzlü oyun,
  • beşizli yarışma gibi.

+(I)z / +(U)z ekinin atılarak sayı adına doğrudan doğruya +lI / +lU sıfat ekinin getirilmesiyle kurulan topluluk sayı sıfatları da vardır ve kullanılış alanı +(U)z’lu sıfatlardan daha geniştir:

  • ikili anlaşma,
  • ikili fiil çatısı,
  • ikili priz,
  • üçlü bahis “at yarışlarında ilk üçü tahmine yönelik bahis”,
  • üçlü grup,
  • üçlü sefer tası,
  • beşli tabanca,
  • altılı iskambil kâğıdı,
  • yedili şamdan,
  • onlu oyun kâğıdı vb.

Kaynakça:

Prof. Dr. Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri

TDH-KOLAY ERİŞİMİ

Türkçe

Göktürkçe

Edebiyat

Türkçe Adlar

Tarih

Kökenbilgisi

Lehçeler

Yazım Kılavuzu

Türk Dünyası

PDF-DOC

Sınav-Deneme

Sözlüklerimiz

DİL BİLGİSİ KOLAY ERİŞİMİ

Dil Bilgisi

Sıfatlar

Belirteçler

Anlam Bilgisi

Kompozisyon

İlgeçler

Cümlede Anlam

Nasıl yazılır?

Bağlaçlar

Paragrafta Anlam

Noktalama İş.

Ünlemler

Sözcükte Anlam

Sözcük Bilgisi

Eylemler

Ses Bilgisi

Yapım Ekleri

Eylemsiler

Yapı Bilgisi

Adıllar

Dil -Anlatım

Yazım Bilgisi

Adlar

Edebiyat

Anlatım Bozuklukları

Ana Bet

Atasözleri

TDH-Instagram

TDH-Tvitır

TDH-Feysbuk

Güncelleme Tarihi: 10 Kasım 2018, 22:48
YORUM EKLE