Başkurt Türkleri Direnişte

Başkurt Türkleri Direnişte

Başkurdistan’ın simgelerinden biri olan Kuşdağı’nda, Başkurdistan Soda Şirketi tarafından sodyumun üretiminde kullanılan kireçtaşının çıkarılmasına karşı protestolar birkaç yıldır devam ediyordu ancak 2020 yılının Ağustos ayında eylemler yeniden alevlendi.

BAŞKURDİSTAN’IN SEMBOLLERİNDEN BİRİ KUŞDAĞI

Kuşdağı, Başkurdistan’ın başkenti Ufa’dan 140 kilometre güneyinde bulunan dağ. Sterlitamak şehri sınırında, İşembay ilinde bulunan birkaç şihandan biri. Şihanlar, Başkurdistan’ın sembollerinden biri olarak kabul ediliyor ve bozkırların üzerinde yükselen görkemli tepeler olarak biliniyor. Başkurdistan’ın güneyinde yer alan bu eşsiz kireçtaşı dağları, mercan resiflerinin kalıntılarıdır ve çevredeki bozkır manzaralarından çok farklıdır. Bu sayede üzerinde eşsiz bitki ve hayvan toplulukları oluştu.

230 milyon yıllık eşsiz bir doğal anıt olan bu dağlar, Ağizel (Belaya) Nehri boyunca 20 kilometreye uzanan bir zincir oluşturuyor. Her şihanın kendi adı vardır: Toratau (Kaledağ), Yuraktau (Yürekdağı), Kuştau (Kuşdağı), Şahtau (Şahdağı). Bu bölge ayrıca, orta Urallardaki en yüksek kaya oluşumudur. Bazı merasimlerini de bu dağda düzenleyen Başkurt Türklerinin birçok efsanesi de bu şihanlarla ilişkilidir.

ŞİHANLARDAN BİRİ OLAN ŞAHTAU YOK EDİLDİ

1950’li yıllarda Sovyet yönetimi, söz konusu bölgede kireçtaşı çıkarılmasına karar vermişti. Şahtau şihanında yapılan çalışmalar onun tamamen yok olmasına yol açtı. Çalışmalar neticesinde, Şahtau bir taş ocağına dönüştü.

Şahtau’daki rezervlerin 2022’ye kadar tamamen tükenecek olması nedeniyle şirket yeni bir hammadde kaynağı aramaya başladı.  Şirket, daha önce üretimi için fabrikaya yakın olması sebebiyle Toratau dağının daha elverişli olduğunu belirtmiş, hatta 2011 yılında Toratau ve Yuraktau’nun sahip olduğu “doğal anıt” statüsünün kaldırılması için çaba sarf etmişti. Ancak dağların eşsiz oluşu ve statüsü nedeniyle yok olmaktan kurtuldu. Başkurdistan yönetimi de şirkete Kuştau bölgesini önererek orada çalışmalar yapma izni de verdi.

PAZARI TÜRK ŞİRKETLERİ ALIR KORKUSU

Öte yandan Başkurt Türkleri için önemli yere sahip şihanları korumak için yapılan eylemlerin, rakip şirket tarafından organize edildiğine dair iddialar da ortaya atıldı. İddialara göre, eylemleri organize eden Gumer kireçtaşı ocağını işleten “İşimbay Kireçtaşı” şirketi. Yani, Başkurdistan Soda Şirketi’nin Kuşdağı’nda çalışmalar yürütememesi durumunda alternatif kaynaklara yönelmek zorunda kalacağı, dolayısıyla  ham maddeyi Gumer kireçtaşı ocağından satın almaya mecbur olacağı ileri sürüldü. Şirketin güç kaybetmesi durumunda ise binlerce kişinin işsiz kalacağı, bunun da Başkurdistan’da sosyal protestolar için temel oluşturacağı savunulurken, güç kaybeden Başkurdistan Soda Şirketi’nin yerini bölgede yabancı şirketler, örneğin Türk şirketlerinin alabileceği endişesi de dile getirildi. Kuştau’yu savunan bazı aktivistler ise basına yaptıkları açıklamada, eylem yapmak için Türklerden para almakla suçlandıklarını belirtti.

Yorumlar (0)
21°
parçalı az bulutlu