Nesne, Belirtili Nesne, Belirtisiz Nesne Nedir?

Nesne, Belirtili Nesne, Belirtisiz Nesne, Dil Bilgisi, Yazım Kuralları, Belirteçler, Zarflar, Anlam Bilgisi, Kompozisyon, İlgeçler, Edatlar, Cümlede Anlam, Nasıl yazılır, Bağlaçlar, Paragrafta Anlam, Noktalama İşaretleri, Ünlemler, Sözcükte Anlam, Sözcük Bilgisi, Eylemler, Fiiller, Ses Bilgisi, Yapım ekleri, Çekim Ekleri, Eylemsiler, Fiilimsiler,  Yapı Bilgisi, Adıllar, zamirler, Dil ve Anlatım, Yazım Bilgisi, Adlar, İsimler, Edebiyat, Anlatım Bozuklukları, Ön Adlar, Sıfatlar, Sözlükler, pdf, doc, atasözleri, deyimler

Nesne, Belirtili Nesne, Belirtisiz Nesne Nedir?

Nesne, Belirtili Nesne, Belirtisiz Nesne

Nesne, Belirtili Nesne, Belirtisiz Nesne

Nesnenin Tanımı

Nesne: Yüklemde bildirilen ve öznenin yaptığı işten doğrudan etkilenen öge nesnedir.

* Dolayısıyla sadece fiil cümlelerinden yüklemi geçişli fiil olanlar nesne alır. Az da olsa isim cümleleri de nesne alabilir.

* Düz tümleç de denir.

* Yükleme sorulan "ne?, neyi?, kimi?" sorularının cevabıdır. 

  • Burada son fırtına son dalı kırıyordu.
  • Bütün bu yalılar, eski Boğaziçi hatıralarını sayıklar.
  • Türk halkı bağımsızlığını, Ulu Önder'e ve onunla birlikte savaşanlara borçludur. 

Nesnenin Türü

] İsimler, zamirler, adlaşmış sıfatlar, tamlamalar, fiilimsiler, soru kelimeleri, kısaca özne olabilen bütün kelimeler, kelime grupları ve iç cümleler nesne olabilir.  

  • Babam gazetesini okuyor; annem de yemek kitabından öğrendiği tarifleri kendi hükümdarlığında uyguluyordu.
  • İyilik eden iyilik bulur.
  • Ayıkla pirincin taşını.
  • Bugün bana ne getirdin?
  • Siz bunlardan hangisini istersiniz?
  • Çocuk sevinçle, "Bitirdim!" dedi.
  • Atalarımız, "Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur." demişler.
  • Sabahları odadan odaya gezinerek düşünmeyi severim. 

Nesne Çeşitleri

Belirtili nesne ve belirtisiz nesne olmak üzere ikiye ayrılır. 

Belirtme hâl eki alanlara belirtili; yalın hâlde olanlara da belirtisiz nesne denir. 

  • Her gün gazete okuyorum. (belirtisiz nesne)
  • Gazeteyi her gün okuyorum. (belirtili nesne)

] Belirtisiz nesnenin kullanılması ile belirtili nesneninki arasında belirgin anlam farkı vardır. Nesnenin yeri de önemlidir. Belirtili nesnenin cümle içinde belirli bir yeri yoktur. Kullanıldığı yere göre cümleye değişik anlamlar katar. 

  • Bunu bana bir çocuk anlatı.            Vurgulanan: herhangi bir çocuk
  • Bir çocuk bana bunu anlattı.          Vurgulanan: bu
  • Her hafta bir kitabı okurum.          Belirli kitaplardan birini
  • Bir kitabı her hafta okurum.          Belirli bir tek kitabı 

] Belirtisiz nesne daima yüklemden hemen önce gelir. Yüklemle belirtisiz nesne arasına "de, dahi, bile" edatlarından başka bir kelime giremez.

  • Her hafta bir kitap okurum. 
  • Bu günlerde herkes böyle şeyler anlatıyordu.
  • Gezi sırasında sincap bile gördük. 

* Bazı nesneler belirtme hâl eki almadıkları hâlde anlamca belirtili nesnedir.

  • "Küçük bir çırak tutmalıyız." derdi.
  • Gaz lâmbası ışığında Ömer Seyfettin okurduk. 

Nesne'nin Sayısı

Bir cümlede birden fazla nesne bulunabilir; ancak bu nesneler belirtili veya belirtisiz olma bakımından aynı özelliği taşımalıdır.  

  • "Gurbette duyduğum sonu/ gelmez hüzünleri,
    Yaprakların döküldüğü/ hicranlı günleri,
    Andım birer birer, acıdım kendi hâlime." (YKB)
  • Dağılmış eşyaları, / titreyen çocukları, / oraya buraya şaşkın koşuşan kadınları/ buğulu buğulu gördü.
  • Uçurtmalar biraz gök, / açık hava, / rüzgâr ister. 

* Bazı cümlelerde ikinci nesne, birincinin açıklayıcısıdır.

Surların önünde, kemerlerinden hâlâ o ilk girişten bir akis saklayan kapılara bakarak, Türk tarihinin en güzel ve en büyük iklimlerinden biri olan o "Mayıs günü"nü, bize bu şehri ve onun emsalsiz güzelliklerini hediye eden günü beraberce yaşardık. 

TDH-DİL BİLGİSİ KOLAY ERİŞİMİ

Dil Bilgisi, Yazım Kuralları, Belirteçler, Zarflar, Anlam Bilgisi, Kompozisyon, İlgeçler, Edatlar, Cümlede Anlam, Nasıl yazılır, Bağlaçlar, Paragrafta Anlam, Noktalama İşaretleri, Ünlemler, Sözcükte Anlam, Sözcük Bilgisi, Eylemler, Fiiller, Ses Bilgisi, Yapım ekleri, Çekim Ekleri, Eylemsiler, Fiilimsiler,  Yapı Bilgisi, Adıllar, zamirler, Dil ve Anlatım, Yazım Bilgisi, Adlar, İsimler, Edebiyat, Anlatım Bozuklukları, Ön Adlar, Sıfatlar, Sözlükler, pdf, doc, atasözleri, deyimler

TDH-KOLAY ERİŞİMİ

Türkçe

Göktürkçe

Edebiyat

Türkçe Adlar

Tarih

Kökenbilgisi

Lehçeler

Yazım Kılavuzu

Türk Dünyası

PDF-DOC

Sınav-Deneme

Sözlüklerimiz

DİL BİLGİSİ KOLAY ERİŞİMİ

Dil Bilgisi

Sıfatlar

Belirteçler

Anlam Bilgisi

Kompozisyon

İlgeçler

Cümlede Anlam

Nasıl yazılır?

Bağlaçlar

Paragrafta Anlam

Noktalama İş.

Ünlemler

Sözcükte Anlam

Sözcük Bilgisi

Eylemler

Ses Bilgisi

Yapım Ekleri

Eylemsiler

Yapı Bilgisi

Adıllar

Dil -Anlatım

Yazım Bilgisi

Adlar

Edebiyat

Anltatım Bozuklukları

Ana Bet

Atasözleri

TDH-Instagram

TDH-Tvitır

TDH-Feysbuk

Güncelleme Tarihi: 20 Ekim 2018, 13:42
YORUM EKLE