Yapım Ekleri: Eylemden Eylem Yapan Yapım Ekleri

Yapım Ekleri: Eylemden Eylem Yapan Yapım Ekleri


Yapım Ekleri: Eylemden Eylem Yapan Yapım Ekleri

Yapım-Çekim Ekleri Kolay Erişim Çizelgesi

 
 

A) Yapım Ekleri

 

Yapım Ekleri Konu Anlatımı

 

İsimden İsim Yapan Ekler

 

İsimden Fiil Yapan Ekler

 

Fiilden İsim Yapan Ekler

 

Fiilden Fiil Yapan Ekler

 

B) Çekim Ekleri

 
a) İsim Çekim Ekleri
 

Çokluk eki

 

Durum (hal) eki

 

İlgi (tamlama) eki

 

Eşitlik ekleri

 

İyelik eki

 
b) Fiil Çekim Ekleri
 

b-1) Kip ekleri:

 

Haber Kipleri

 

Dilek Kipleri

 

İstek Kipleri

 

Emir Kipi

 

Gereklilik Kipleri

 

b-2) Kişi ekleri


 

IV. Eylemden Eylem Yapan Yapım Ekleri


-A-: kapa-, tıka-, tara-
-AlA-: itele-, gevele-, eşele-, kovala-, tepele-
-Ar-: gider-, kopar-, onar-, çıkar-
-DAr-: gönder-, göster-, dönder-

-I- / -U-: kazı-, kürü-, sürü-, bürü-
-k-, -(I)k- / -(U)k-: kork-, kırk-, sark-, silk-, kanık-, ayık-, burk-
-(I)l- / -(U)l-: kaçırıl-, kopartıl-, götürül-, seçtiril-, durdurul-, durul-, seril-, ufal-
-mA-: açma-, bildirme-, görülme-, görme-


-n-, -(I)n- / -(U)n-: dövün-, kaşın-, övün-, sürtün-, tüken-, üşen-, sızlan-, dişlen-, bilin-, yen-, silin-
-p-: kırp-, serp-
-(I)r-/ -(U)r-: aşır-, batır-, doyur-, düşür-, kayır-, pişir-, savur-, şaşır-
-(I)ş- / -(U)ş-: atış-, seviş-, koklaş-, ötüş-, uçuş-, görüş-, kucaklaş-, kaçış-, sıkış-, pekiş-, oynaş-, eriş-

-t-, -(I)t- / -(U)t-: acıt-, boyat-, belirt-, yıkat-, kabart-, uyut-, sapıt-, ürküt-, akıt-, aldat-, unut-

-(I)z- / -(U)z-: tutuz-, ütüz-, damız-


Dipçe: Burada eylemden eylem yapan yapım eklerinin bazıları verilmiştir. Bunların dışında da yapım ekleri vardır.

Kaynak: Prof. Dr. Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri Şekil Bilgisi.


III. Addan Eylem Türeten Yapım Ekleri


+A-: dile-, buna-, kapa-, kına-, esne-, tüne-, gevşe-



+Ar- (

+dA-: parılda-, tıkıra-, mırılda-, gıcırda-
+I- / +U-: çürü-, şakı-, kaşı-, koru-, taşı-, doku-, kuru-
+(I)k- / -(U)k-: acık-, birik-, çık- (taş+ık-), gecik-, gözük-

+l-: durul-, incel-, küçül-, seyrel-
+lA-: sula-, ağırla-, kutla-, parçala-, bağla-, sapla-, tuzla-, kışla-, solla-, hopla-, anla-, itekle-, yeğle-



+(I)r- / +(U)r-: belir-, kabar-, delir-, köpür-, bağır-
+(I)rgA-: esirge-, azırga-, yadırga-
+rA-: kükre-, gevre-, titre-, doğra-, kavra-, sıçra-


+sA-: duraksa-, erse-, susa-, tekese-, boğasa-, koçsa-, umursa-, ıraksa-, gerekse-
+sI-: ersi-, boğası-, koçsı-
):>


Dipçe: Burada addan eylem yapan yapım eklerinin bazıları verilmiştir. Bunların dışında da yapım ekleri vardır.
Kaynak: Prof. Dr. Zeynep Korkmaz, Türkiye Türkçesi Grameri Şekil Bilgisi.

Yorumlar (0)
13°
açık