Azımsama cümleleri, küçümseme cümleleri, azımsama ve küçümseme cümleleri arasındaki farklar

Azımsama cümleleri, küçümseme cümleleri, azımsama ve küçümseme cümleleri arasındaki farklar

Azımsama cümleleri, küçümseme cümleleri, azımsama ve küçümseme cümleleri arasındaki farklar

Azımsama cümleleri, küçümseme cümleleri, azımsama ve küçümseme cümleleri arasındaki farklar

Azımsama cümleleri, küçümseme cümleleri, azımsama ve küçümseme cümleleri arasındaki farklar

AZIMSAMA NEDİR?

Herhangi bir şeyi nicelik, miktar bakımından yetersiz bulmaya azımsama denir. Azımsamada sayısal veriler önemlidir. Azımsama cümlelerinde somut, nesnel kişi veya objeler söz konusudur. Nitelik bildirmenin tam tersidir.


Dipçe:Azımsama-küçümseme cümlelerini daha iyi anlamanız için "nicelik ve nitelik" sözcüklerinin anlamlarını açıklayalım.


Nitelik: Bir nesnenin, olayın, kişinin, durumun bütün özelliklerini niteleyen sözcüklerdir.

Nicelik: Nesnelerin sayılarını ve miktarını belirten sözcüklerdir.


Azımsama ile İlgili Açıklamalı Örnek Cümleler

 


Örnek 1

Az bir parayla iyi bir ev alınmaz.

 

Cümlede sayısal veriler yani nicelik ön plana çıkmıştır.  "Az para" kelime grubu cümlede gerçek anlamda kullanılmıştır. "Az para" kelime grubu somut bir veri olduğu için cümlede azımsama söz konusudur.


Örnek 2 

Üç kilo kavurma ile bir mahalleyi doyuramazsın.

 

Cümlede miktar bakımından yetersizlik söz konusudur. "Üç kilo" kelime grubunu oluşturan iki sözcük de gerçek anlamda kullanılmıştır. Cümlede, somut, nesnel, objektiflik söz konusu olduğu için cümle, bir azımsama cümlesidir.


Örnek 

Günlük bir saat çalışma ile sınavı kazanamazsın.

 

"Bir saat" tamlamasındaki iki sözcük de gerçek anlamda kullanılmıştır. Cümlede somut, nesnel ve sayısal veriler söz konusu olduğu için cümle bir azımsama cümlesidir. Nitelik ve durum bildiren ifadeler cümlede yer almamıştır.


Örnek 4 

Bu kadar az okuyucu ile sanat eserleri yaşayamaz.

 

Cümlede nicelik ve miktar bakımından bir yetersizlik söz konusudur. Azımsama cümlelerinde sayısal veriler önemlidir. Azımsama cümlelerinde somut, nesnel kişi veya objeler söz konusudur. "Az okuyucu" kelime grubunu oluşturan sözcükler somut ve gerçek anlamda kullanılmıştır. Bu cümleler de azımsama cümleleri içerisinde yer alır.

 

Aşağıdaki cümleler azımsama ifade eden cümlelerdir. İpuçları içeren sözcükler farklı bir renkle belirtilmiştir.


Örnek Cümleler

 

Beş kuruşüç köfteyi kimse vermez.

Bu kadarcık seyirciyle tiyatrolar hayat bulmaz.

10 liralık kumaştan takım elbise biçilmez.

Bu ücretle bu işte hiç kimse çalışamaz.



  1. KÜÇÜMSEME

  2.  
Bir kişiyi, bir şeyi hor görüp aşağılamaya küçümseme denir. Birine değer vermemek, onu küçük görmek, önemsememektir. Yani davranışları beğenmemektir. Kibirle aynı anlama gelecek şekilde kullanılır.

Küçümseme ile İlgili Açıklamalı Örnek Cümleler 


Örnek 1

Bu kolay soruyu ilkokul öğrencisi bile yapar.

 

Cümlede bir aşağılama söz konusudur. Aşağılama, alay, kibir, yerginin olduğu cümleler küçümseme cümleleridir. Cümlede bir kişinin beceriksizliğine vurgu yapılmıştır.

 


Örnek 2

Bir başarı belgesi almakla kişi yönetici olmaz.

 

Cümlede "davranışa odaklanma", birinin davranışlarını beğenmeme söz konusudur. Cümlede aşağılama dolayısıyla küçümseme anlamı vardır.


Örnek 3

Bir plaket ile şair olduğunu sanıyorsa yanılıyordur.

 

Cümlede şair olmanın süreçle alakalı bir şey olduğu anlatılmaya çalışılmaktadır. Cümle, bu haliyle bir küçümseme cümlesidir.


Örnek 4

Bu kafayla okuyacak da saygın biri olacak.

 

Cümlede "kafa" sözcüğü gerçek anlamının dışında kullanılmış ve somut anlamından uzaklaşmıştır. Cümlede "davranışa odaklanma ve hor görme" esas olduğundan cümle bir küçümseme cümlesidir.


Örnek 5

Birkaç kitap okuyanlar kendilerini hatip zannediyor.

 

Cümlede bir kişiyi küçük görme, beğenmeme söz konusudur. Hatip olmanın kolay bir şey olmadığı vurgulanmaktadır. Güzel konuşmak için çok fazla kitap okumak gerektiği hususuna dikkatler çekilmiştir.


Aşağıdaki cümleler küçümseme ifade eden cümlelerdir. Örnek cümleleri dikkatlice inceleyiniz.


Örnek Cümleler

 

Bir kitap yazmakla yazar olduğu havasına kapılmış.

 

İki şarkı söyleyen kendini sanatçı olarak görüyor.

 

Bu soruyu ilkokul birinci sınıftakiler bile yapar.

 

Bu da çay mı çaydan başka her şeye benziyor.

 

Son on maçı kazanıp şampiyon olacaklarmış.

 

Azımsama ve Küçümseme Cümleleri Arasındaki Farklar

 

Azımsama cümlelerinde nicelik, sayısal veriler; küçümseme cümlelerinde nitelik, değer önemlidir.

Azımsama cümleleri genellikle nesnel; küçümseme cümleleri öznel cümlelerdir.

Azımsama cümlelerinde miktar bakımından yetersizlik; küçümseme cümlelerinde durum, davranışbakımından yetersizlik söz konusudur.

Azımsama cümlelerinde kişilerin sayıları; küçümseme cümlelerinde kişilerin sıfatları esas alınır.

 

Azımsama ve Küçümseme Cümleleri ile ilgili Çözümlü Örnek Cümleler


Örnek 1

 

Ayda 500 lira ile kimse bu işte çalışmaz. (azımsama)

 

500 lira ile evini geçindireceğini düşünüyor. (küçümseme)

 

Örnek  2


Üç kitap okumakla kelime hazinemiz zenginleşmez. (azımsama)

Üç kitap okumakla adam olunmaz. (küçümseme)

 

Örnek  3


Bu kadarcık öğrenciyle dershaneler ayakta kalmaz. (azımsama)

Bu problemi okumamışlar bile çözer. (küçümseme)

Cümlede Anlam İle İlgili Tüm yazılara Ulaşmak İçin Tıklayınız: Cümlede Anlam Konuları

Sınav-Test-Deneme Konularına Ulaşmak İçin Tıklayınız.

TDH - KOLAY ERİŞİMİ Türkçe   Göktürkçe   Edebiyat   Türkçe Adlar   Tarih   Kökenbilgisi   Türk Lehçeleri Yazım Kılavuzu   Türk Dünyası  PDF-DOC   Sınav-Deneme

DİL BİLGİSİ KOLAY ERİŞİMİ Dil Bilgisi   Sıfatlar   Belirteçler   Anlam Bilgisi   Kompozisyon   İlgeçler   Cümlede Anlam   Nasıl yazılır?   Bağlaçlar   Paragrafta Anlam   Noktalama İşaretleri   Ünlemler   Sözcükte Anlam   Sözcük Bilgisi   Eylemler   Ses Bilgisi   Yapım Ekleri   Eylemsiler   Yapı Bilgisi   Adıllar  Dil-Anlatım   Yazım Bilgisi   Adlar   Edebiyat   Anlatım Bozuklukları   Ana Bet  Atasözleri ve Deyimler   TDH-Instagram   Tivitır   Feysbuk

Güncelleme Tarihi: 15 Kasım 2018, 22:07
YORUM EKLE