Ana vatan nasıl yazılır? Yavru vatan nasıl yazılır?

Ana vatan nasıl yazılır? Yavru vatan nasıl yazılır?

Konu: Ana vatan nasıl yazılır? Yavru vatan nasıl yazılır?

  • Ana vatan sözcüğü özel bir terim ya da özel ad olarak kullanılmıyorsa ayrı yazılır
  • Örnek: Kutup ayılarının ana vatanı Sibirya'dır.
  • Ana vatan sözcüğü özel bir terim ya da özel ad olarak kullanılıyorsa bitişik yazılır ve büyük harfle başlar.
  • Örnek: Türkiye, Türklerin Anavatanı'dır.
  • Anavatan partisi kapanmış bulunuyor.

"Ana vatan nasıl yazılır?" konusu sıkça yapılan yazım yanlışları arasındadır. Bu konuda TDK'nin de kafası karışıktır. TDK imla kılavuzunda "anavatan" maddesi bulunmamaktadır ancak yine TDK'nın Uluslararası İlişkiler Terimleri Sözlüğü'ne baktığınızda anavatan sözcüğününün bitişik yazıldığını görebilirsiniz. Özel ad olarak kullanılan "Anavatan Partisi"ni yazarken Anavatan kelimesi birleşik yazılıyordu.

Ana vatan nasıl yazılır? Ana vatan mı, anavatan mı?

"Ana vatan nedir?" TDK Açıklaması 

1. isim: ana yurt:
      "Milletini seven her Türk için ana vatanın selameti her şeyden üstün gelir." - Orhan Seyfi Orhon

2. isim, mecaz Bir şeyin ilk kez yetiştiği, göründüğü yer:
      Tiftik keçisinin ana vatanı Türkiye'dir.

Öyleyse ana vatan nasıl yazılmalı?

Ana vatan sözcüğü özel bir terim ya da özel ad olarak kullanılmıyorsa ayrı yazılırAna vatan sözcüğü özel bir terim ya da özel ad olarak kullanılıyorsa bitişik yazılır ve büyük harfle başlar.

Ana vatan derken Türkiye'yi kastediyorsak Anavatan mutlaka büyük harfle başlayıp bitişik yazılmalıdır.

Yavru vatan nasıl yazılır? Yavru vatan mı, yavruvatan mı?

  • Yavru vatan sözcüğü özel bir terim ya da özel ad olarak kullanılmıyorsa ayrı yazılır
  • Örnek: Orası bizim yavru vatanımız sayılır.
  • Yavru vatan sözcüğü özel bir terim ya da özel ad (Kıbrıs) için kullanılıyorsa Yavruvatan şeklinde bitişik yazılır ve büyük harfle başlar.
  • Örnek: KIbrıs, Türklerin Yavruvatanı'dır.
  • Yavruvatan Kıbrıs bizim için vazgeçilmezdir.

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

  • Cümle büyük harfle başlar: Ak akçe kara gün içindir.
  • Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına uygun noktalama işareti (nokta, soru, ünlem vb.) konur.
  • İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar. Örnek niteliğindeki kelimelerle başlayan cümlede de ilk harf büyük yazılır.
  • Şiir dizeleri büyük harfle başlar. 
  • Özel adlar büyük harfle başlar.
  • Kişi adlarıyla soyadları büyük harfle başlar.
  • 2. Kişi adlarından önce ve sonra gelen unvanlar, saygı sözleri, rütbe adları ve lakaplar büyük harfle başlar.
  • Cümle içinde özel adın yerine kullanılan makam veya unvan sözleri büyük harfle baş­lar.
  • Saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, unvan bildiren kelimeler büyük harfle başlar.
  • Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar: Boncuk, Fındık, Minnoş, Pamuk vb.
  • Millet, boy, oymak adları büyük harfle başlar: Alman, Arap, İngiliz, Japon, Rus, Türk; Kazak, Kırgız, Oğuz, Özbek, Tatar; Hacımusalı, Karakeçili vb.
  • Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar: Türkçe, Almanca, İngilizce, Rusça, Arapça; Oğuzca, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Tatarca vb.
  • Devlet adları büyük harfle başlar: Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Suudi Arabistan, Azerbaycan, Kırım Özerk Cumhuriyeti vb.
  • Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını bildiren sözler büyük harfle başlar: Müslümanlık, Müslüman; Hristiyanlık, Hristiyan; Musevilik, Musevi; Katolik vb.
  • Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle başlar: Tanrı, Allah, İlah, Cebrail, Zeus, Osiris, Kibele vb.
  • Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar: Merkür, Neptün, Satürn; Halley vb.
  • Düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildirdiğinde doğu ve batı sözlerinin ilk harfleri büyük yazılır: Batı medeniyeti, Doğu mistisizmi vb.
  • Yer adları (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt vb.) büyük harfle başlar: Afrika, Asya; Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu; İstanbul, Kızılay, Sarıyer vb.
  • Yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar: Ağrı Dağı, Aral Gölü, Asya
  • Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak kelimeleri büyük harfle başlar: Halit Rifat Paşa Mahallesi, Yunus Emre Mahallesi, Nene Hatun Caddesi, Cemal Nadir Sokağı, İnkılap Sokağı vb.
  • Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün ke­limeleri büyük harfle başlar: Dolmabahçe Sarayı, İshakpaşa Sarayı, Çankaya Köşkü,
  • Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda, yer adının ilk harfi büyük yazılır: Hisar’dan, Boğaz’dan, Köşk’e vb.
  • Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türk Dil Kurumu, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi,
  • Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge adlarının her kelimesi büyük harfle başlar: Medeni Kanun, Türk Bayrağı Tüzüğü, Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği vb.
  • Kurum, kuruluş, kurul, merkez, bakanlık, üniversite, fakülte, bölüm, kanun, tüzük, yönetmelik ve makam sözleri asılları kastedildiğinde büyük harfle baş­lar: Türkiye Büyük Millet Meclisi her yıl 1 Ekim’de toplanır.
  • Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin (tablo, heykel, beste vb.) her kelimesi büyük harfle başlar: Nutuk, Safahat, Kendi Gök Kubbemiz,
  • Ulusal, resmî ve dinî bayramlarla anma ve kutlama günlerinin adları büyük harfle başlar: Cumhuriyet Bayramı, Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, R
  • Kurultay, bilgi şöleni, çalıştay, açık oturum vb. toplantıların adlarında her kelimenin ilk harfi büyük yazılır: VI. Uluslararası Türk Dili Kurultayı, Kitle İletişim Araçlarında Türkçenin Kullanımı Bilgi Şöleni, Karamanlı Türkçesi Araştırmaları Çalıştayı vb.
  • Özel adlardan türetilen bütün kelimeler büyük harfle başlar: Türklük, Türkleşmek, Türkçü, Türkçülük, Türkçe, Avrupalı, Avrupalılaşmak, Asyalılık, Darvinci, Konyalı, Bursalı vb.
  • Yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel adlar büyük harfle başlar: Antep fıstığı, Brüksel lahanası, Frenk gömleği, Hindistan cevizi, İngiliz anahtarı, Japon gülü, Maraş dondurması, Van kedisi vb.
  • Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar: 29 Mayıs 1453 Salı günü, 29 Ekim 1923, 28 Aralık 1982’de göreve başladı. Lale Festivali 25 Haziran’da başlayacak.
  • Tabela, levha ve levha niteliğindeki yazılarda geçen kelimeler büyük harfle başlar: Giriş, Çıkış, Müdür, Vezne, Başkan, Doktor, Otobüs Durağı, Dolmuş Du­rağı, Şehirler Arası Telefon, 3. Kat, 4. Sınıf, 1. Blok vb.
  • Kitap, bildiri, makale vb.nde ana başlıktaki kelimelerin tamamı, alt başlıktaki kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır.
  • Kitap, dergi vb.nde bulunan resim, çizelge, tablo vb.nin altında yer alan açıklayıcı yazılar büyük harfle başlar. Açıklayıcı yazı, cümle niteliğinde değilse sonuna nokta konmaz.

Saygılarımızla.

TDH

Yorumlar (0)
açık