SÖZCÜKLER ARASINDAKİ ANLAM İLİŞKİLERİ-8. DOLAYLAMA

SÖZCÜKLER ARASINDAKİ ANLAM İLİŞKİLERİ-8. DOLAYLAMA

SÖZCÜKLER ARASINDAKİ ANLAM İLİŞKİLERİ


8. DOLAYLAMA

Bir kelimeyle anlatılabilecek bir durumu birden fazla kelimeyle anlatmaya denir.

“yavru vatan”: Kıbrıs,
“büyük kurtarıcı”: Atatürk,
“ulu önder”: Atatürk
“derya kuzuları”: balık,
“Türkiye’nin kalbi”: Ankara

 

Bir sözcüğü birden fazla sözcükle ifade etmeye dolaylama denir. Dolaylamaların temelinde halkın benimsemesi vardır.

Örneğin bizler nasıl oluştuğuna pek bakmadan “aslan” için “ormanların kralı” deriz. Çünkü insanlar arasında bu, öyle benimsenmiş, kabul görmüştür.

Kaleci : File bekçisi

Turizm : Bacasız sanayi

Kömür : Kara elmas

Sinema : Beyaz perde

Sezen Aksu: Minik serçe

Kıbrıs : Yavru vatan

Mars : Kızıl gezegen

 

Dolaylama Örnekleri


A. Tür adları için kullanılanlar
File bekçisi (kaleci), Yedinci sanat (sinema), İnce hastalık (verem), Meşin yuvarlak (top), Bacasız sanayi (turizm),
Delikli demir (tüfek), Evin direşi (baba), Beyaz perde(sinema), Beyaz altın (pamuk), Beyaz cam (televizyon),
Sihirli kutu (televizyon), Saray yavrusu (konak), Ekmek kapısı (iş), Aş damı (mutfak), Baba ocaşı (Yurt, ev),
Deniz kurdu (denizci), Beyaz iksir (süt), Ahmak ıslatan (yaşmur) …

B. Yer adları için kullanılanlar
Altın boynuz (Haliç), Kara kıta (Afrika), Yavru vatan (Kıbrıs), Güller diyarı (Isparta), Kızıl gezegen (Mars), Dünyanın tepesi (Everest), Yedi tepeli şehir (İstanbul), Medeniyetler beşişi (Mezopotamya), Ege’nin incisi (İzmir)…


C. Kişi adları için kullanılanlar
Ulu önder (Atatürk), Sanat güneşi (Zeki Müren), Minik serçe (Sezen Aksu), Cep Herkülü (Naim Süleymanoşlu)…
Güncelleme Tarihi: 29 Kasım 2017, 19:55
YORUM EKLE