İldeniz Turan / Son Makaleleri

İldeniz Turan / Bütün Yazıları

İldeniz Turan

Bütün Yazıları

İldeniz Turan
İldeniz Turan

KARAMAN, RUM MEHMET PAŞA

KARAMAN, RUM MEHMET PAŞA Fatih, en yüksek görevlere Grek (Rum) ile Yahudileri atadı.  Fatih'in seçkin paşalarından Rum Mehmet Paşa yüzde yüze yakını Türk olan Karaman'ı çerilerine yağmalattı. Karaman'ın yağmalanması...
16 Ekim 2020

Bir sözcük önerisi: Alımcıl

ALIMCIL BİR SÖZCÜK ÖNERİSİ: ALIMCIL  Türk Dil Kurumu'nun 'GÜNCEL SÖZLÜK” adlı sözlüğünde yok.  Roman, öykü, güncel yazı, araştırma gibi basın - yayında (medyada) varlığını belirleyemedik, karşılaşmadık. ...
19 Eylül 2020

Devşirmelerin Türkçeye soktuğu söz: "tarafından"

OSMANLICA DÖNEMİNDE DEVŞİRMELERİN TÜRKÇE'YE SOKTUĞU 'BÖLÜCÜ” BİR SÖZ:  'TARAFINDAN” Kenan Evren tarafından kapatılana dek = KENAN EVREN KAPATANA DEK. "TARAFINDAN" belirteci 17. yy.da Osmanlıca döneminde Türkçe'ye...
07 Eylül 2020

“BELGİ < BELGÜ” ile SİMGE ÜZERİNE

'BELGİ < BELGÜ” ile SİMGE ÜZERİNE BELGİ < BELGÜ, 'SİMGE”, REMİZ (< REMZ), NİŞAN, SEMBOL 08.EYLÜL.2017 DİLDE BİRLİK ÜLKÜSÜ öbeğinde üleştim    =Kılık (ahlak) anlayışımdan ötürü 'uydurma”,...
14 Ağustos 2020

Bilge Kağan Duası diye bir dua yok!

Bilge Kağan Duası diye bir dua yok! BÖYLE BİR BELGE YOK! İldeniz Turan 'Bugün yine, o çoğunluğa yaranmak için yalana, gösterişe sığınanların üleşimini gördüm!” BİLGE KAGAN'IN ALKIŞI (duası) DİYE BİR BELGE YOK! BİLGE KAGAN'IN...
04 Ağustos 2020

Sonuç Sözcüğünün Tarihsel Dayanakları

SOÑUÇ SOÑUÇ > SONUÇ = NETİCE (Arapça)  Bir kavramı karşılayan Türkçe kökenli söz Türkçenin gelişmesi yolunda büyük, ulu bir ışıldaktır, yuladır (meşaledir).  Türkçe kökenli sözler ilkin ayrıntılı 'KÖKEN BİLGİSİ...
13 Haziran 2020

Grip, nezle gelince; DUMAĞI, TUMOV, DÜMEW, DUMU; TUMÅV, TUMU; TUMAW; TUMŌ unutuldu!

DUMAĞI / DUMAĞU DUMAĞI < TUMAGU < *TOÑAGU //DUMAĞI, TUMOV, DÜMEW, DUMU; TUMÅV, TUMU; TUMAW; TUMŌ//  Arapça 'zükâm [ﺯﻛﺍﻢ] (Arapça; ad) = Nezle”, 'nezle [ﻥﺯﻝﻪ] (Arapça; ad) = Nezle”; Fransızca grip (<...
03 Haziran 2020

Ölet

ÖLET Salgın ile savaşırken dirliklerini yitiren..  2009 yılında beni ameliyat ederek boğazımdaki şişirdeği (polipi) çıkaran Doç. Dr. Nermin Demirağ Hanım'a:   Olağanüstü çabalarla, gece gündüz ölümle savaşarak...
23 Mayıs 2020

BALIK AĞUSU  (ﺁﻏﻭﺳﻯ ﺒاﻝﻖ)

BALIK AĞUSU  (ﺁﻏﻭﺳﻯ ﺒاﻝﻖ) BALIK AĞUSU (ﺁﻏﻭﺳﻯ ﺒاﻝﻖ) /  BALIK ÖLDÜREN (اﻭﻝﺪﺮﻦ ﺒاﻝﻖ) /  BALIK SÜTLEĞENİ (ﺳﺪﻝﻜﻦﻯ ﺒاﻝﻖ) /  SARI SÜTLÜGEN / SARI SÜTLEĞEN (ﺳﺪﻝﻜﻦ...
23 Nisan 2020

Kelimsek

KELİMSEK; GELME, GELME GELİNTİ; GELİNTİ BİR KAVRAM, BU KAVRAMI ÇAĞDAŞ TÜRKÇE KOLLARINDA KARŞILAYAN 'TÜRKÇE KÖKENLİ SÖZLER”, BU SÖZLERDEKİ 'SÖZ TÜRETME EKLERİ” BİR KAVRAM (tüşünük; mefhum): Bir yerden başka yere gelmiş,...
17 Ağustos 2019

MAH, MA, ME, MEH BAK (?) > MAH, MA, ME, MEH

MAH, MA, ME, MEH BAK (?) > MAH, MA, ME, MEH 'Yöre Ağızlarımızdaki Türkçe kökenli sözleri belirleyerek ortaya çıkarma, diriltme ülküsü yolunda sekiz yıldır işbirliği yaptığımız” Gönüllü Türkbilimci, Türk Birliği Ülkücüsü...
07 Ağustos 2019

Kırgız Türkçesinde: Körk

   KIRGIZ TÜRKÇESİNDEN ONLARCA TÜREMESİ OLAN BİR GÖRKLÜ SÖZ: KÖRK KIRGIZ TÜRKÇESİ  - TÜRKİYE TÜRKÇESİ TÜRKÇE KÖKENLİ KÖKTEŞ SÖZLER SÖZLÜĞÜ adlı sözlüğümden ; KÖRK (ad) = Görk, güzellik, gökçeklik. bkz....
22 Haziran 2019

AÇIK AYDIN

AÇIK AYDIN TÜRKÇESİ : AÇIK - ĀYDIÑ / AÇIQ - AYDIN,/ AÇIK AYDIN / AÇIK SEÇİK AÇIQ - AYDIN,  AÇIK - ĀYDIÑ = açık net (Türkçe - Fransızca).   Türkçe, Fransızca 'açık net” neteglik (sıfat) ikilemesinin bütünüyle,...
16 Şubat 2019

ÇAĞDAŞ UYGUR TÜRKÇESİNDEN BİR SOYUT, YALIN (MÜCERRET) SÖZ: [ḲILIḲ]

ÇAĞDAŞ UYGUR TÜRKÇESİNDEN  BİR SOYUT, YALIN (MÜCERRET) SÖZ:  [ḲILIḲ]  Ata yurdumuz 'DOĞU TÜRKİSTAN”dan çok üzücü, yüreğimizi yakan haberler geliyor. Elimizden bir iş gelmiyor! En azından bildiğimizi sandığımız...
31 Aralık 2018

EWDEKİ BUZAGU ÖKÜZ BOLMAS. = EV İÇİNDE BAKILAN BUZAĞI ÖKÜZ OLMAZ

EWDEKİ BUZAGU ÖKÜZ BOLMAS. = EV İÇİNDE BAKILAN BUZAĞI ÖKÜZ OLMAZ.  DİVÂNÜ LÜGÂT'İT-TÜRK - Kaşgarlı Mahmut - 1072 yılı: -Besim Atalay- Türk Dil Kurumu - 1939 yılı – Ankara Buzagu = Buzağı. Şu savda dahi gelmiştir.: ...
23 Aralık 2018

AÇAR, AÇKIÇ İLE ANAHTAR ÜZERİNE -I-

AÇAR, AÇKIÇ İLE ANAHTAR ÜZERİNE -I- =AÇAR İLE AÇKIÇ SÖZCÜKLERİNİN TÜRKİYE Türkçesinde İŞLEK, YAYGIN BİR BİÇİMDE KULLANILMASI UMUDUYLA.= Yukarıdaki üç sözden ilk ikisi Türkçe, "anahtar" Rumca'dır. ART DÖNEMLİ BELGELERDE....
15 Aralık 2018

BILDIR = GEÇEN YIL, ÖTKEN YIL / ÖTKEN JIL

BILDIR = GEÇEN YIL, ÖTKEN YIL / ÖTKEN JIL  BILDIR, BILDUR, BİLDİR, BILTIR =25. 10. 2017 Çarşamba; 04:05= DİLDE BİRLİK ÜLKÜSÜ           Türkçede işlek, yaygın biçimde kullanılmasına karşılık çağdaş büyük...
13 Aralık 2018

TÜRKMEN TÜRKÇESİNİN “SÖZ TÜRETME”, “KAVRAM (mefhum)” BOŞLUKLARINI “Türkçe kökenli sözlerle” KARŞILAMA GÜCÜNÜ GÖSTEREN BİR KÖKTEŞ SÖZ ÖBEĞİ: DEĞMEK –BİR SÖZ KÖKÜNDEN DOKSAN SEKİZ SÖZ, SÖZ ÖBEĞİ!-

Bu 'YALNIZ ÖZ DİLDE TÜREMİŞ” söz varlığı BAYLIĞINI, ayrıntısını” bugüne değin üzerinde çalıştığım özge diller ile başka Türkçe kollarında görmediğimi belirteyim. Türkmen Türkçesi yalnız Kazak Türkçesi, Kazan Tatar...
21 Kasım 2018

BİR AZERBAYCAN’DAN, BİR KAŞGARLI’DAN “TÜRKÇE” İKİ GÜLMECELİ DEYİM: “ÖVÜNGEÇLER, ÖVÜNCEÑLER ÜZERİNE SÖYLENMİŞ!”

BİR AZERBAYCAN'DAN, BİR KAŞGARLI'DAN 'TÜRKÇE” İKİ GÜLMECELİ DEYİM: 'ÖVÜNGEÇLER, ÖVÜNCEÑLER ÜZERİNE SÖYLENMİŞ!” Vefa Eliyeva Hanım AZERBAYCAN TÜRKÇESİ öbeğinde bir Azerbaycan deyimi paylaştı: QAZAN...
19 Kasım 2018

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEN: ”TȪR” ile “TȪRE”

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEN: ”TȪR” ile 'TȪRE” - İldeniz Turan İran devletinin sınırları içerisinde olan Türkmen sahra'da onlarca şehir ile köyde kaldım. Kümbed-i Kawus, Agkala, Kümüş Tepe, Cürcan, Meşhed, Simin şehir.. Zaman...
19 Kasım 2018

KİM KİMİN EGEMENLİĞİ ALTINDA KALMIŞ?

KİM KİMİN EGEMENLİĞİ ALTINDA KALMIŞ? 13.06.2016 günü DİLDE BİRLİK ÜLKÜSÜ öbeğinde üleştim =Benimle bu konuda ortak düşünceleri olduğunu bildiğim Kazak Türk'ü Jambıl Jumabayulı Erali ile Kırgız Türk'ü Abdulmukaddes...
11 Kasım 2018

AYGIT AYĞIT - TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ “AYGIT” İLE TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEKİ “AYGIT”

AYGIT AYĞIT TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ 'AYGIT” İLE TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEKİ 'AYGIT”   Pek çok Türkbilim yazısında 'alet”, 'cihaz” anlamında kullanılan 'AYGIT / AYGUT” sözü tartışıldı.   Eski...
22 Ekim 2018

Yitmek:"Yitirmek"

"YİTMEK": 'YİTİRMEK” 'YİTMEK”, 'İTMEK”, CİTÜÜ, JİTÜW.. başlıklı tez betiğimden (kitabımdan). Türkbilimsiz Türklük sevgisi olunca, kof, içi boş, emek çekilmemiş bir geçmiş 'olduğu gibi” göz önüne seriliyor. ...
22 Ekim 2018

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEN “ORTAK KÖKTEN TÜREMİŞ BİR KÖKTEŞ SÖZ ÖBEĞİ” İLE ÖRNEKLEME YOLUYLA BİR SAVAŞ ADALGASI (terimi) ÖNERİSİ: SÖWEŞDEŞ ≡ SAVAŞDAŞ. & SÖWEŞMEK [söwöşmök]

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEN 'ORTAK KÖKTEN TÜREMİŞ BİR KÖKTEŞ SÖZ ÖBEĞİ” İLE  ÖRNEKLEME YOLUYLA BİR SAVAŞ ADALGASI (terimi) ÖNERİSİ:  SÖWEŞDEŞ ≡ SAVAŞDAŞ. ; SÖWEŞMEK [söwöşmök] (işteş çatı eyl.) (I) = Savaşmak,...
20 Ekim 2018

Semiz sözcüğünün kökeni

SEMİZ  'semiz” sözünün yine Türkçe anlamdaşı olan 'şişman” sözünü bir başka dil yazısında işledim.  BU ÜLKÜ YAZILARINI, DİL YAZILARINI, SÖZLÜKLERİ, DİLBİLİM ADALGASI SÖZLÜKLERİNİ, AYRI TÜRKÇE KOLLARI...
02 Ekim 2018
17°
açık