İldeniz Turan / Son Makaleleri

İldeniz Turan / Bütün Yazıları

İldeniz Turan

Bütün Yazıları

İldeniz Turan
İldeniz Turan

Grip, nezle gelince; DUMAĞI, TUMOV, DÜMEW, DUMU; TUMÅV, TUMU; TUMAW; TUMŌ unutuldu!

DUMAĞI / DUMAĞU DUMAĞI < TUMAGU < *TOÑAGU //DUMAĞI, TUMOV, DÜMEW, DUMU; TUMÅV, TUMU; TUMAW; TUMŌ//  Arapça 'zükâm [ﺯﻛﺍﻢ] (Arapça; ad) = Nezle”, 'nezle [ﻥﺯﻝﻪ] (Arapça; ad) = Nezle”; Fransızca grip (<...
03 Haziran 2020

Ölet

ÖLET Salgın ile savaşırken dirliklerini yitiren..  2009 yılında beni ameliyat ederek boğazımdaki şişirdeği (polipi) çıkaran Doç. Dr. Nermin Demirağ Hanım'a:   Olağanüstü çabalarla, gece gündüz ölümle savaşarak...
23 Mayıs 2020

BALIK AĞUSU  (ﺁﻏﻭﺳﻯ ﺒاﻝﻖ)

BALIK AĞUSU  (ﺁﻏﻭﺳﻯ ﺒاﻝﻖ) BALIK AĞUSU (ﺁﻏﻭﺳﻯ ﺒاﻝﻖ) /  BALIK ÖLDÜREN (اﻭﻝﺪﺮﻦ ﺒاﻝﻖ) /  BALIK SÜTLEĞENİ (ﺳﺪﻝﻜﻦﻯ ﺒاﻝﻖ) /  SARI SÜTLÜGEN / SARI SÜTLEĞEN (ﺳﺪﻝﻜﻦ...
23 Nisan 2020

Kelimsek

KELİMSEK; GELME, GELME GELİNTİ; GELİNTİ BİR KAVRAM, BU KAVRAMI ÇAĞDAŞ TÜRKÇE KOLLARINDA KARŞILAYAN 'TÜRKÇE KÖKENLİ SÖZLER”, BU SÖZLERDEKİ 'SÖZ TÜRETME EKLERİ” BİR KAVRAM (tüşünük; mefhum): Bir yerden başka yere gelmiş,...
17 Ağustos 2019

MAH, MA, ME, MEH BAK (?) > MAH, MA, ME, MEH

MAH, MA, ME, MEH BAK (?) > MAH, MA, ME, MEH 'Yöre Ağızlarımızdaki Türkçe kökenli sözleri belirleyerek ortaya çıkarma, diriltme ülküsü yolunda sekiz yıldır işbirliği yaptığımız” Gönüllü Türkbilimci, Türk Birliği Ülkücüsü...
07 Ağustos 2019

Kırgız Türkçesinde: Körk

   KIRGIZ TÜRKÇESİNDEN ONLARCA TÜREMESİ OLAN BİR GÖRKLÜ SÖZ: KÖRK KIRGIZ TÜRKÇESİ  - TÜRKİYE TÜRKÇESİ TÜRKÇE KÖKENLİ KÖKTEŞ SÖZLER SÖZLÜĞÜ adlı sözlüğümden ; KÖRK (ad) = Görk, güzellik, gökçeklik. bkz....
22 Haziran 2019

AÇIK AYDIN

AÇIK AYDIN TÜRKÇESİ : AÇIK - ĀYDIÑ / AÇIQ - AYDIN,/ AÇIK AYDIN / AÇIK SEÇİK AÇIQ - AYDIN,  AÇIK - ĀYDIÑ = açık net (Türkçe - Fransızca).   Türkçe, Fransızca 'açık net” neteglik (sıfat) ikilemesinin bütünüyle,...
16 Şubat 2019

ÇAĞDAŞ UYGUR TÜRKÇESİNDEN BİR SOYUT, YALIN (MÜCERRET) SÖZ: [ḲILIḲ]

ÇAĞDAŞ UYGUR TÜRKÇESİNDEN  BİR SOYUT, YALIN (MÜCERRET) SÖZ:  [ḲILIḲ]  Ata yurdumuz 'DOĞU TÜRKİSTAN”dan çok üzücü, yüreğimizi yakan haberler geliyor. Elimizden bir iş gelmiyor! En azından bildiğimizi sandığımız...
31 Aralık 2018

EWDEKİ BUZAGU ÖKÜZ BOLMAS. = EV İÇİNDE BAKILAN BUZAĞI ÖKÜZ OLMAZ

EWDEKİ BUZAGU ÖKÜZ BOLMAS. = EV İÇİNDE BAKILAN BUZAĞI ÖKÜZ OLMAZ.  DİVÂNÜ LÜGÂT'İT-TÜRK - Kaşgarlı Mahmut - 1072 yılı: -Besim Atalay- Türk Dil Kurumu - 1939 yılı – Ankara Buzagu = Buzağı. Şu savda dahi gelmiştir.: ...
23 Aralık 2018

AÇAR, AÇKIÇ İLE ANAHTAR ÜZERİNE -I-

AÇAR, AÇKIÇ İLE ANAHTAR ÜZERİNE -I- =AÇAR İLE AÇKIÇ SÖZCÜKLERİNİN TÜRKİYE Türkçesinde İŞLEK, YAYGIN BİR BİÇİMDE KULLANILMASI UMUDUYLA.= Yukarıdaki üç sözden ilk ikisi Türkçe, "anahtar" Rumca'dır. ART DÖNEMLİ BELGELERDE....
15 Aralık 2018

BILDIR = GEÇEN YIL, ÖTKEN YIL / ÖTKEN JIL

BILDIR = GEÇEN YIL, ÖTKEN YIL / ÖTKEN JIL  BILDIR, BILDUR, BİLDİR, BILTIR =25. 10. 2017 Çarşamba; 04:05= DİLDE BİRLİK ÜLKÜSÜ           Türkçede işlek, yaygın biçimde kullanılmasına karşılık çağdaş büyük...
13 Aralık 2018

TÜRKMEN TÜRKÇESİNİN “SÖZ TÜRETME”, “KAVRAM (mefhum)” BOŞLUKLARINI “Türkçe kökenli sözlerle” KARŞILAMA GÜCÜNÜ GÖSTEREN BİR KÖKTEŞ SÖZ ÖBEĞİ: DEĞMEK –BİR SÖZ KÖKÜNDEN DOKSAN SEKİZ SÖZ, SÖZ ÖBEĞİ!-

Bu 'YALNIZ ÖZ DİLDE TÜREMİŞ” söz varlığı BAYLIĞINI, ayrıntısını” bugüne değin üzerinde çalıştığım özge diller ile başka Türkçe kollarında görmediğimi belirteyim. Türkmen Türkçesi yalnız Kazak Türkçesi, Kazan Tatar...
21 Kasım 2018

BİR AZERBAYCAN’DAN, BİR KAŞGARLI’DAN “TÜRKÇE” İKİ GÜLMECELİ DEYİM: “ÖVÜNGEÇLER, ÖVÜNCEÑLER ÜZERİNE SÖYLENMİŞ!”

BİR AZERBAYCAN'DAN, BİR KAŞGARLI'DAN 'TÜRKÇE” İKİ GÜLMECELİ DEYİM: 'ÖVÜNGEÇLER, ÖVÜNCEÑLER ÜZERİNE SÖYLENMİŞ!” Vefa Eliyeva Hanım AZERBAYCAN TÜRKÇESİ öbeğinde bir Azerbaycan deyimi paylaştı: QAZAN...
19 Kasım 2018

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEN: ”TȪR” ile “TȪRE”

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEN: ”TȪR” ile 'TȪRE” - İldeniz Turan İran devletinin sınırları içerisinde olan Türkmen sahra'da onlarca şehir ile köyde kaldım. Kümbed-i Kawus, Agkala, Kümüş Tepe, Cürcan, Meşhed, Simin şehir.. Zaman...
19 Kasım 2018

KİM KİMİN EGEMENLİĞİ ALTINDA KALMIŞ?

KİM KİMİN EGEMENLİĞİ ALTINDA KALMIŞ? 13.06.2016 günü DİLDE BİRLİK ÜLKÜSÜ öbeğinde üleştim =Benimle bu konuda ortak düşünceleri olduğunu bildiğim Kazak Türk'ü Jambıl Jumabayulı Erali ile Kırgız Türk'ü Abdulmukaddes...
11 Kasım 2018

AYGIT AYĞIT - TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ “AYGIT” İLE TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEKİ “AYGIT”

AYGIT AYĞIT TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ 'AYGIT” İLE TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEKİ 'AYGIT”   Pek çok Türkbilim yazısında 'alet”, 'cihaz” anlamında kullanılan 'AYGIT / AYGUT” sözü tartışıldı.   Eski...
22 Ekim 2018

Yitmek:"Yitirmek"

"YİTMEK": 'YİTİRMEK” 'YİTMEK”, 'İTMEK”, CİTÜÜ, JİTÜW.. başlıklı tez betiğimden (kitabımdan). Türkbilimsiz Türklük sevgisi olunca, kof, içi boş, emek çekilmemiş bir geçmiş 'olduğu gibi” göz önüne seriliyor. ...
22 Ekim 2018

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEN “ORTAK KÖKTEN TÜREMİŞ BİR KÖKTEŞ SÖZ ÖBEĞİ” İLE ÖRNEKLEME YOLUYLA BİR SAVAŞ ADALGASI (terimi) ÖNERİSİ: SÖWEŞDEŞ ≡ SAVAŞDAŞ. & SÖWEŞMEK [söwöşmök]

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEN 'ORTAK KÖKTEN TÜREMİŞ BİR KÖKTEŞ SÖZ ÖBEĞİ” İLE  ÖRNEKLEME YOLUYLA BİR SAVAŞ ADALGASI (terimi) ÖNERİSİ:  SÖWEŞDEŞ ≡ SAVAŞDAŞ. ; SÖWEŞMEK [söwöşmök] (işteş çatı eyl.) (I) = Savaşmak,...
20 Ekim 2018

Semiz sözcüğünün kökeni

SEMİZ  'semiz” sözünün yine Türkçe anlamdaşı olan 'şişman” sözünü bir başka dil yazısında işledim.  BU ÜLKÜ YAZILARINI, DİL YAZILARINI, SÖZLÜKLERİ, DİLBİLİM ADALGASI SÖZLÜKLERİNİ, AYRI TÜRKÇE KOLLARI...
02 Ekim 2018

Buyurmak=Emretmek

BUYURMAK = EMRETMEK  Türkiye Türkçesinde birtakım Türkçe kökenli sözler, eylemler, söz öbekleri.. ağırlıklı olarak 17. y.y.dan başlayarak (itibaren) daha az kullanılmaya başlandı.   Bu sözlerden yüzlercesi 'burada”...
29 Eylül 2018

TÜRKÇESİ: YOLAK, ÇIĞIR, İZLEK, İZLENTİ; YŌDA, SOKMAK; BULGARCASI: PATİKA

TÜRKÇESİ: YOLAK, ÇIĞIR, İZLEK, İZLENTİ; YŌDA, SOKMAK;  BULGARCASI: PATİKA: TÜRKMEN TÜRKÇESİ – TÜRKİYE TÜRKÇESİ  TÜRKÇE KÖKENLİ KÖKTEŞ SÖZ ÖBEKLERİ SÖZLÜĞÜ – İldeniz Turan ; YODA 'YŌDA” [yo:do] (ad; yer...
29 Eylül 2018

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE TÜRKÇE “YALVAÇ / YALAWAÇ” İLE SOGDCA PIĞAMBER (PEYGAMBER)

TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE TÜRKÇE 'YALVAÇ / YALAWAÇ” İLE  SOGDCA  PIĞAMBER (PEYGAMBER)   BÜTÜN ÇAĞDAŞ TÜRKÇE KOLLARINDA SÖZ SEÇİMİ, KULLANIMI BAKIMINDAN İKİ SEÇENEK VARDIR: TÜRKÇE KÖKENLİ SÖZLER ALINTI SÖZLER....
29 Eylül 2018

IRIM, TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEN

IRIM, TÜRKMEN TÜRKÇESİNDEN  'Uğur, bir nesnenin, devinimin, belginin (nişanın, işaretin), belirtinin uğur getirdiğine inanma” anlamındaki bu söz Çağdaş Türkçe kollarının pek çoğunda kullanılıyor.   Burada da bilinmesini...
11 Eylül 2018

ÜÇ KARAMANLI HIRİSTİYAN TÜRK; BİR KARAÇAY TÜRK’Ü; “TAVUS KUŞU”NUN TÜRKÇESİ

ÜÇ KARAMANLI HIRİSTİYAN TÜRK; BİR KARAÇAY TÜRK'Ü; 'TAVUS KUŞU”NUN TÜRKÇESİ ÜÇ KARAMANLI HIRİSTİYAN TÜRK Yıllar önce, Gökşen dershanesinde öğretmendim. Haftada iki gün Kumkapı'da oturan Yunanistan yurttaşı, yine...
18 Haziran 2018
19°
parçalı bulutlu