Çokluk Eki, Çokluk Eki nedir? Çokluk Ekinin Cümleye Kattığı Anlamlar

Çokluk Eki, Çokluk Eki nedir? Çokluk Ekinin Cümleye Kattığı Anlamlar

Çokluk Eki, Çokluk Eki nedir? Çokluk Ekinin Cümleye Kattığı Anlamlar

Çokluk Eki, Çokluk Eki nedir >Çokluk Ekinin Cümleye Kattığı Anlamlar

Çokluk Eki, Çokluk Eki nedir?

Çokluk Eki (Çoğul Eki)

    İsimlerin çokluk şekillerini yapan işletme ekidir. Bir isim hiç bir ek almadan normal şekliyle tek bir nesneyi karşılar. İsmin tek bir nesneyi karşılayan bu asıl ve normal şekline teklik şekil adı verilir. İsmin karşıladığı nesnenin sayısının birden fazla olduğunu ifade etmek için teklik şeklinde çokluk eki getirilerek ismin çokluk ekleri yapılır Türkçede çokluk eskiden beri ‘ler-lar’dır. ağaçlar, güller gibi. Çokluk ekinden sonra iyelik, durum ekleri ve soru ekleri gelebilmekte, fakat  bu eklerden sonra çokluk eki getirilememektedir. İsimlerin çokluk şeklinde vurgu, çokluk eki üzerinde bulunur.

“-lar” Çokluk Ekinin Cümleye Kattığı Anlamlar:

“-lar” çokluk eki tümceye hep çokluk anlamı vermez, çeşitli anlamlar da kazandırabilir.

» Akşama Receplere misafirliğe gideceğiz. ➝ (aile anlamı)

Sponsorlu Bağlantılar

» Bu kervansaray Selçuklular döneminde yapılmıştır. ➝ (topluluk, devlet, soy anlamı)

» Vali Beyler daha teşrif etmediler. ➝ (saygı)

» Beyefendiler henüz sofraya oturmadılar. ➝ (alay, küçümseme, sitem)

» Yirmi yaşlarında bir genç kızdı. ➝ (yaklaşık)

» Yaşlı kadın ateşler içinde yanıyordu. ➝ (abartma)

» Bu ülkede Mustafa Kemal’ler tükenmez. ➝ (benzerleri)

» Sabahları mutlaka meyve suyu içerim. ➝ (her anlamı)

Genel Kural: Özel adlara eklenen çoğul eki -lar/ -ler den önce kesme işareti kullanılmaz.

“Özel isimlere eklenen çekim eklerinden önce kesme işareti konur.” kuralı çoğul eki için geçerli bir kural değildir:

UYARI : Özel isimlere eklenen yapım ekleri, çokluk eki ve bu eklerden sonra gelen diğer eklerden önce kesme işareti kullanılmaz:  Türklük, Türkçülük, Türkçe, Müslümanlık, Türkleşmek, Türkçü, Hristiyanlık, Avrupalı, Bursalı, Ahmetler, Mehmetler, Yakup Kadriler, Avrupalılaşmak, Aydınlı, Konyalı, Türklerin, Türklüğün, Türkleşmekte, Türkçenin, Müslümanlıkta, Hollandalıdan, Hristiyanlıktan, Atatürkçülüğün.

Bunların dışında çokluk ekinin görevleri şunlardır:

* İkilemeler oluşturur: Yıllar yılı bekledik.

* Abartma anlamı katar, bazen “bir” kelimesiyle birlikte bu anlamı verir: 

Sen gelince dünyalar onun olmuştu.
Bavullar dolusu kıyafetleri hangi arada almıştı ki annem?
Bir kitaplar almış ki, mutlaka okumalısınız.
Bir evleri var ki, anlatılmaz.
Bir zamanlar seninle ne kadar da mutluyduk.

* Çokluk anlamı olan adıllara (zamirlere) eklenerek tekrar çokluk anlamı katar: Bizler, sizler

* Saygı veya alay anlamı katar: 
Arkadaşımız her nedense bizi yemeğe çağırmadılar.
Kaymakam Bey bu belgeyi gördüler mi?

* Her anlamı katar:
Sabahları mutlaka erkenden spor yaparız.
Akşamları erkenden uykuya dalarım.

* “Yaş” bildiren sözcüklerin üzerine eklenerek ortalama yaklaşıklık anlamı katar:
Bu olay olduğunda daha yirmi yaşlarındaydı.

NOT: Üçüncü çoğul iyelik eki ve eylemlere getirilen kip eklerinden sonra gelen kişi eki ile karıştırılmamalıdır.
Öğrenciler (çokluk eki) öğretmenlerini (iyelik eki) dinliyorlar. (kişi eki).

YORUM EKLE